اتمسفر مرزهای سیاسی را نمی‌شناسد.
میز خبری معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران:
دکتر حسین معاذاللهی، پژوهشگر دوره پسادکتری دانشکدگان علوم و فناوری‌های بین‌رشته‌ای دانشگاه تهران، دوره پسادکتری خود را با دعوت دکتر فتح‌اله پورفیاض و با حمایت برنامه «Connect» معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری، از اول تیرماه ۱۴۰۳ با عنوان «ارزیابی ماهواره‌ای انتشار متان از بخش انرژی و پسماند ایران» آغاز کرده است. وی در این گفت‌وگو از تجربه این دوره، اهمیت همکاری‌های بین‌المللی و نقش پژوهش در تحقق توسعه پایدار سخن گفت.
این دوره چه دستاوردهایی برای شما داشته است؟
این دوره بسیار به بنده برای رسیدن به ابعاد مختلف کمک کرد. ابتدا از تمامی افرادی که بنده را در این راه کمک نمودند بسیار تشکر می‌کنم. زیباترین، دلچسب‌ترین و شیرین‌ترین بخش این دوره، همکاری‌های بین‌المللی در زمینه چاپ مقاله، نگارش فصل کتاب، حضور در کنفرانس‌های بین‌المللی و همکاری برای ایجاد مرکز پایش هوشمند محیط زیست ایران بود.
اجازه دهید قبل از پاسخ به پرسش‌ها به مفهوم توسعه پایدار اشاره کنم. توسعه پایدار فرایندی است که نیازهای نسل حاضر را برآورده می‌کند، بدون آنکه توانایی نسل‌های آینده برای تأمین نیازهای خود به خطر بیفتد.
«این مفهوم بر سه پایه اقتصاد، جامعه و محیط زیست استوار است و مستلزم نگاه بین‌نسلی، ایجاد تعادل میان این سه رکن، بهره‌گیری از قانون‌گذاری مناسب و مسئولیت‌پذیری در برابر منابع طبیعی و محیط زیست است.»
مهم‌ترین تجربه شما در زمینه کاهش گازهای گلخانه‌ای چیست؟
مهم‌ترین درس این است که اتمسفر در کره زمین میان همه به اشتراک گذاشته شده است و محدود به مرزهای جغرافیایی و سیاسی نیست. ما میراث‌دار گذشتگان هستیم و باید خود را در برابر آیندگان مسئول بدانیم. این یک وظیفه جهانی است که با همکاری‌های بین‌المللی سازنده، همه‌جانبه و همیشگی برای رسیدن به توسعه پایدار قدم برداریم؛ توسعه‌ای که برای همه منفعت داشته باشد و یک وضعیت برد-برد ایجاد کند. بدون این همکاری‌ها، کاهش چشمگیر گازهای گلخانه‌ای و دستیابی به توسعه پایدار در مقیاس جهانی امکان‌پذیر نخواهد بود.
اندازه‌گیری‌های میدانی، بررسی گازهای گلخانه‌ای مخلوط شده از منابع مختلف (نشت گاز و پساب) از طریق اندازهگیری اتان و بررسی ایزوتوپ‌های کربن و هیدروژن گاز متان، کارزار ROMEO، بخارست، رومانی
چرا همکاری‌های بین‌المللی در مقابله با تغییرات اقلیمی ضروری است؟
پژوهش همیشه نیاز است، اما اگر نتیجه علمی در عمل اجرا نشود، آن دانش خیری نرسانده است. چالش مهم امروز این است که زمان بسیاری را از دست داده‌ایم و باید هرچه سریع‌تر اقدام کنیم. در حال حاضر فناوری‌های بسیار خوب، دانش باکیفیت و تجربه‌های ارزشمندی توسط دانشمندان، صنعتگران و سیاست‌گذاران جهان به دست آمده است. در بسیاری موارد نیازی نیست دوباره زمانی طولانی صرف دستیابی به نتایجی شود که قبلاً حاصل شده است. ما نیازمند همکاری‌های مستمر و سازنده بین‌المللی هستیم تا به مسئله‌ای بپردازیم که برای همه مفید است. بدون این همکاری‌ها زمان بیشتری از دست خواهیم داد، انتشار گازهای گلخانه‌ای افزایش می‌یابد و ممکن است به نقطه‌ای برسیم که بازگشتی برای آن وجود نداشته باشد.
البته بنده بسیار موافق توانمندسازی داخلی کشورها هستم، زیرا این امر موجب افزایش بهره‌وری و دستیابی سریع‌تر به توسعه پایدار می‌شود، اما همین توانمندسازی نیز نیازمند همکاری‌های بین‌المللی است.
دانشگاه، صنعت و سیاست‌گذاران چه نقشی در توسعه پایدار دارند؟
برای تحقق توسعه پایدار نیازمند گفت‌وگو و همکاری میان پژوهش، اجرا و قانون‌گذاری هستیم تا بتوان میان اقتصاد، جامعه و محیط زیست توازن برقرار کرد. دانشگاه باید با در دست داشتن چراغ دانش راه را روشن کند، صنعت از چگونگی اجرای طرح‌های پژوهشی در دنیای واقعی بگوید و امکان حضور دانشگاه در صنعت را فراهم سازد و سیاست‌گذاران نیز شکاف‌های موجود را از نظر قوانین برطرف کنند. هر یک از این گروه‌ها با چالش‌های خاص خود روبه‌رو هستند، اما رسیدن به توسعه پایدار نیازمند ارتباطی مستمر، مسئولیت‌پذیر و همه‌جانبه میان آنهاست. این همکاری نه تنها در سطح ملی، بلکه در سطح بین‌المللی نیز باید شکل بگیرد.
تعامل‌های بین‌المللی صنعت، پژوهش و قانون‌گذاران، اندازه‌گیری‌های میدانی، همسان‌سازی روش‌های کمی‌سازی از بالا به پایین و از پایین به بالا انتشار متان، کارزار اندازهگیری GERG (The European Gas Research Group)، استفاده از تجهیزات نصب شده در هلیکوپتر، عکس از Fluxys, Belgium - David Samyn، زلزاته، بلژیک
چگونه می‌توان یافته‌های علمی را به اقدام عملی تبدیل کرد؟
برای ایجاد همکاری مستمر و سازنده، نیازمند گفت‌وگو هستیم و این زمانی محقق می‌شود که گروه‌های مختلف زبان یکدیگر را به‌خوبی درک کنند. حضور در محیط کاری یکدیگر و بهره‌مندی از متخصصان رسانه که بتوانند به‌عنوان مترجم میان گروه‌ها ارتباط برقرار کنند، بسیار مهم است. وجود افرادی متخصص که بتوانند مفاهیم تخصصی را برای گروه‌های مختلف تسهیل کنند، بهره‌وری را افزایش می‌دهد و زمان رسیدن به اهداف را کاهش می‌دهد. این رویکرد را می‌توان از طریق برگزاری کنفرانس‌های بین‌المللی نیز تقویت کرد. اجازه دهید دوباره تأکید کنم که نباید زمان را از دست بدهیم.
پیام شما برای مردم و تصمیم‌گیران چیست؟
بنده به شدت سنگینی دانشی را که با کمک بسیاری به آن رسیده‌ام حس می‌کنم و گذر زمان این مسئولیت را بیشتر می‌کند. به‌صورت شفاف می‌بینم که به سبب انتشار گازهای گلخانه‌ای، گرمایش زمین و در نهایت تغییرات اقلیمی، اتفاقات ناگواری رخ خواهد داد و این موضوع سال‌ها ذهن بنده را مشغول کرده است. اما به تنهایی نمی‌توان این بحران را برطرف کرد.
در شرایط کنونی، بخشی از پیامدهای بی‌توجهی به توسعه پایدار را در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنیم و این تجربه‌ها در آینده بسیار سخت‌تر خواهد بود. هرچه زودتر باید اقدام کنیم، زیرا زمان بسیاری را از دست داده‌ایم.
پیام بنده به جهانیان این است:
«لطفاً جهان را خانه خود ببینید و با آن همان‌گونه رفتار کنید که با اقتصاد، افراد و محیط خانوادگی خود رفتار می‌کنید؛ میراثی برای آیندگان بر جای بگذارید که دوست دارید برای فرزندان خود به جا بگذارید و دیگری را بیگانه نبینید
گفتگو و تعامل‌های بین‌المللی برای پرداختن به انتشار گاز متان از صنعت نفت و گاز در رابطه با گرمایش زمین و تغییرات اقلیمی، سئول، کره جنوبی